این ابزار برای شناسایی کلیه سازمانها و افرادی که باید توسط یک پروژه مشارکتی مورد توجه قرار گیرند و ممکن است نقشی در مشارکت داشته باشند، طراحی شده است.
ذینفعان شامل دسته های زیر می شوند:
- کسانی که منافع آنها تحت تأثیر این موضوع است یا کسانی که فعالیتهای آنها به شدت بر این موضوع تأثیر میگذارد.
- کسانی که از انواع منابع (مالی، نفوذی، تخصصی) مورد نیاز برای تدوین و اجرا برخوردار هستند.
- کسانی که "ابزارهای" مربوط به اجرا (معمولا بخش دولتی) را کنترل میکنند.
در ادامه به دو شیوه برای شناسایی و مشخص کردن نقش ذینفعان می پردازیم:
شیوه اول) نفوذ در برابر منفعت
این شیوه یک رویکرد سیستماتیک، برای شناسایی تمام ذینفعان و علاقهمندان فراهم میکند. در ابتدا، اطلاعات موجود محدود خواهد بود و لازم است با ورود اطلاعات بیشتر، نموداری همچون نمودار زیر تنظیم شوند.
شرکای ایده آل هم نفوذی شدید و هم منفعت زیادی در اهداف مشارکت خواهند داشت. با طبقهبندی ذینفعان به این روش، میتوان مواردی را تعیین کرد که در آنها:
1) افزایش آگاهی قابل توجه می تواند یک ذینفع بسیار با نفوذ اما کم منفعت را به یک شریک بالقوه با منفعت تبدیل کند.
2) توسعه قابل توجه ظرفیت می تواند یک ذینفع با منفعت زیاد اما نفوذ کم را به یک شریک بالقوه قویتر تبدیل کند.
شیوه دوم: نقشها و میزان تعامل ذینفعان
چندین سازمان و افراد مختلف ممکن است در یک پروژه مشارکتی، نقش داشته باشند، اما نه لزوما به عنوان شریک. این ترسیم از ذینفعان، شروع به تعیین نقشها و سطح تعامل ذینفعان مختلف میکند.
با توسعه مشارکت و ایجاد روابط، ذینفعان میتوانند نقش خود را تغییر دهند.
|
نقش |
ذینفعان |
|
شریک |
|
|
پیمانکار |
|
|
فرد بانفوذ / قهرمان |
|
|
انتشاردهنده |
|
|
سرمایهگذار |
|
|
مطلع / مشاوره |
|
|
ارائهدهنده دانش |
|
|
تنظیمکننده |
|
|
ذینفع |
|
|
سایر |
|
